Høgaste talet på drap på sju år i Noreg

Med 31 drap fordelt på 28 saker var 2020 det verste drapsåret på sju år. Men trenden er fallande, ifølgje Kripos.
innenriks

Til saman 34 gjerningspersonar vart sikta for drap i fjor – 30 menn og fire kvinner. Ingen av dei er så langt dømde. I halvparten av sakene vart kniv brukt som drapsvåpen, viser Kripos' årlege drapsstatistikk.

Av 31 drapsoffer var 16 menn og 15 kvinner. Dei fleste drapa i Noreg skjer i private heimar, og i dei fleste sakene er det ein relasjon mellom gjerningsperson og offer. Berre i éi drapssak i fjor hadde det ikkje vorte funne nokon relasjon mellom offer og gjerningsperson.

Tre av drapssakene som vart etterforska av politiet, var dobbeltdrap, viser oversikta.

Låg og fallande trend

– Drapstala i Noreg held fram med å halde seg låge samanlikna med nabolanda våre, seier leiar Vibeke Syversen for valdsseksjonen i Kripos.

Kripos-oversikta strekkjer seg 30 år tilbake i tid og viser at sjølv om 2020 var det verste drapsåret på sju år, blir det gjennomgåande færre drapssaker årleg her i landet. Syversen poengterer overfor NRK at i eit tiårsperspektiv ligg 2020 på gjennomsnittet. Ho vurderer utviklinga i fjor som ein naturleg variasjon.

– For Noreg ser vi ein svakt dalande trend for drapssakene, seier ho.

Drap i nære relasjonar

Dei siste ti åra har 29 foreldre vorte drepne av ein son eller ei dotter – ni av desse drapa skjedde i 2019 og 2020. 19 av drapsoffera var mødrene til gjerningspersonen og ti var fedrar. Det er oftast søner som tek livet av mor. I tiårsperioden var 23 gjerningspersonar søner, medan fire vare døtrer.

I tolv av sakene har retten vurdert gjerningspersonen som ikkje strafferettsleg tilrekneleg.

Då drapsforskar og kriminolog Vibeke Ottesen ved Universitetet i Oslo kommenterte NTBs drapsstatistikk i romjula, trekte ho fram nettopp nødvendigheita av å sjå på samanhengen mellom psykiske lidingar og sjølvdrap og drap i nære relasjonar.

– Det som gjer foreldre ekstra sårbare når det gjeld vaksne barn med psykisk liding, er at dei ofte bur saman med dei, men at dei ikkje er involverte i noko behandlingsopplegg, sa ho.

Vald før drap

Partnardrapsutvalet som regjeringa nedsette i 2018, fann mellom anna at det i dei fleste drapssaker er det valdsbruk tidlegare. Det viser òg forskinga på partnardrap. Justisminister Monica Mæland (H) meiner dette er forvarsel som gir moglegheit for å gripe inn før valden endar med drap.

Utvalet leverte nyleg rapporten sin, der det kjem med 70 forslag til tiltak.

– Eg vil no ta ytterlegare grep for at politiet blir rusta til dette heilt sentrale samfunnsoppdraget som det er å verne befolkninga mot vald og drap. Mellom anna ønskjer eg å sikre auka bruk av omvend valdsalarm, som også kan vere eit effektivt tiltak for å hindre partnardrap, seier Mæland.

(©NPK)