No held norsk arbeidsliv pusten

Fredag startar meklinga i lønnsoppgjeret for frontfaget. Nærare 30.000 kan bli tekne ut i streik dersom ikkje partane blir samde innan natt til søndag.
innenriks

Klokka 10 fredag startar meklinga mellom LO, YS og NHO på Hotell Opera i Oslo sentrum. Mykje står på spel. Om ikkje partane finn fram til semje hos Riksmeklaren innan midnatt natt til søndag, kan Noreg vakne til stillstand i praktisk talt alle rutebussar og ei rekkje ferjesamband. Meir enn 23.500 LO-medlemmer og 5.500 YS-bussjåførar vil gå ut i streik allereie i første uttak.

LO tek ut medlemmer frå kollektivtransporten og ferjetrafikken, men også i bransjar som bygg og anlegg, mat- og drikkeproduksjon, og dessutan enkelte industribedrifter. Dei vel derimot å skjerme hardt koronaramma næringar som reiseliv og restaurant.

– Vi går inn i denne meklinga med mål om å bli samde. Samtidig konstaterer eg at det ikkje har vore mogleg å bli samd med NHO så langt. Over 23.000 LO-medlemmer i privat sektor står klare til å streike frå søndag og ta kampen for heile arbeidslivet mot NHOs provoserande krav om reallønnsnedgang, seier fungerande LO-leiar Peggy Hessen Følsvik til NTB.

Mellomoppgjer

Direktør for arbeidsliv i NHO, Nina Melsom, minner om dei uvanlege omstenda.

– Vi må hugse at dette ikkje er eit vanleg lønnsoppgjer. Det er eit lønnsoppgjer som kjem midt i ei krise vi ikkje har sett sidan krigen, seier ho til NTB.

Partane er kalla inn til Riksmeklaren etter at LO og NHO braut forhandlingane 25. mars. Årets oppgjer er eit såkalla mellomoppgjer, der det berre blir forhandla om lønn. Det har ikkje vore streik i eit mellomoppgjer sidan før krigen.

Usemja mellom partane handlar i stor grad om etterverknadene av koronapandemien. NHO og arbeidsgivarane meiner norsk næringsliv må skjermast mot for bratt stigning i lønna etter pandemien og ber om moderasjon i industrilønningane for å ta vare på norsk konkurransekraft.

– Det største skiljet i landet vårt går mellom dei som har jobb og dei som ikkje har det. For å sikre arbeidsplassane må vi sikre konkurransekrafta til bedriftene, seier Melsom.

Det er anslått at lønnsauken vil bli på 2,2 prosent. Det er i realiteten ei svekking av kjøpekrafta, sidan forventa prisvekst ligg på 2,8 prosent. Dette er svært vanskeleg for LO og YS å svelgje. Dei krev at kjøpekrafta må haldast oppe, og at lågtlønte må sikrast eit ekstra tillegg.

Moderate krav

Følsvik har tidlegare uttalt til NTB at LOs krav er moderate.

– Vi har i utgangspunktet eit moderat krav om å sikre, ikkje auke kjøpekrafta. Det er jo ei sterk føring for moderasjon. Vi har eit veldig klart mandat frå representantskapet vårt. Det er heilt uaktuelt å akseptere ein reallønnsnedgang, slår den fungerande LO-leiaren fast.

Forhandlingane for frontfaget er svært viktige fordi dei dannar ei ramme for lønnsauken, og dermed legg norma for andre sektorar. I slutten av april skal offentleg sektor byrje lønnsforhandlingane sine.

Både lærarar og sjukepleiarar krev eit solid lønnsløft etter å ha stått i frontlinja til pandemien gjennom det siste året. Offentleg tilsette reagerer òg på at dei var åleine om å halde seg til ramma på 1,7 prosents auke i fjor.

Fakta om mogleg streikeuttak søndag 11. april

* Om lag 28.500 arbeidstakarar vil gå ut i streik frå søndag viss ikkje meklinga mellom LO, YS og NHO lykkast. Her er nokre av bransjane som vil bli ramma:

* Både LO og YS tek ut busstilsette. YS meiner alle rutebussar i Noreg vil stå ved ein streik.

* Ei rekkje ferjesamband langs heile kysten.

* Store delar av bygg- og anleggsbransjen, mellom dei asfaltbransjen.

* Fleire industriverksemder, mellom anna Aker Solutions og Kongsberg Defence & Aerospace.

* Mat- og næringsmiddelproduksjon, i første omgang drikkevarer, sjokolade og snacks, og salat.

* El- og heisinstallasjon, særleg på Austlandet.

(©NPK)

(©NPK)